Αν είστε γονιός παιδιού που δίνει Πανελλήνιες, είναι πολύ πιθανό να ζείτε αυτή την περίοδο μαζί του. Το άγχος, την αγωνία, τις σκέψεις για το αν θα περάσει, αν θα γράψει καλά, αν θα τα καταφέρει.
Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, χωρίς να το καταλάβουμε, το σπίτι γεμίζει ένταση. Οι κουβέντες μικραίνουν, τα βλέμματα βαραίνουν και κάθε μέρα μοιάζει με μια ατελείωτη δοκιμασία.
Υπάρχει όμως κάτι σημαντικό που χρειάζεται να θυμηθούμε. Το παιδί σας αυτή την περίοδο δεν εξετάζεται μόνο στα μαθήματα. Εξετάζεται στην αντοχή του, στην πίεση που βιώνει, στον φόβο της αποτυχίας και στην αίσθηση ότι «από αυτό κρίνεται όλη μου η ζωή». Και πολλές φορές, όσο κι αν δεν το δείχνει, κουβαλά πολύ περισσότερο βάρος απ’ όσο φανταζόμαστε.
Πριν μιλήσετε στο παιδί σας, πάρτε κι εσείς μια βαθιά ανάσα.
Ναι, μια βαθιά ανάσα. Γιατί και οι γονείς φοβούνται. Φοβούνται μήπως το παιδί πληγωθεί, μήπως απογοητευτεί, μήπως «μείνει πίσω». Αυτός ο φόβος, ακόμη κι όταν εκφράζεται σαν ενδιαφέρον, συχνά μεταφράζεται από το παιδί ως πίεση.
Ερωτήσεις όπως «διάβασες;», «μην χαλαρώνεις τώρα», «δώσε τον καλύτερό σου εαυτό», «μην πετάξεις την ευκαιρία», μπορεί να ακούγονται σαν φροντίδα. Όμως σε ένα κουρασμένο και φοβισμένο παιδί, συχνά ακούγονται σαν ένα σιωπηλό μήνυμα: «αν δεν τα καταφέρεις, θα απογοητεύσεις όλους». Και αυτό είναι ένα πολύ βαρύ φορτίο για έναν έφηβο.
Οι Πανελλήνιες είναι σημαντικές, αλλά δεν είναι το τέλος της ζωής.
Χρειάζεται να το πούμε στα παιδιά μας. Αλλά πρώτα να το πιστέψουμε εμείς. Οι Πανελλήνιες δεν καθορίζουν την αξία ενός ανθρώπου. Δεν προβλέπουν ποιος θα πετύχει στη ζωή, ούτε μετρούν την καλοσύνη, τη δύναμη, το ταλέντο, την ευφυΐα ή την επιμονή.
Είναι απλώς ένας δρόμος. Όχι ο μόνος. Και σίγουρα όχι ένας δρόμος για τον οποίο αξίζει ένα παιδί να λυγίσει κάτω από τόσο βάρος.
Τις τελευταίες μέρες, καταλάβαμε πόσο εύθραυστη μπορεί να γίνει η ψυχική κατάσταση ενός παιδιού όταν νιώθει εγκλωβισμένο, πιεσμένο ή μόνο. Ανεξάρτητα από τα ακριβή αίτια κάθε τραγωδίας, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: δεν μπορούμε να υποτιμούμε το ψυχικό φορτίο που κουβαλούν οι έφηβοι.
Τι να μην κάνετε αυτή την περίοδο;
Δεν χρειάζεται κάθε συζήτηση στο σπίτι να αφορά το διάβασμα. Το παιδί σας έχει ανάγκη και από κανονικότητα. Ένα κοινό γεύμα χωρίς κουβέντα για μόρια και σχολές. Μια αγκαλιά χωρίς συμβουλές.
Αποφύγετε τις συγκρίσεις. Όχι με αδέλφια, όχι με φίλους, όχι με «το παιδί της τάδε». Η σύγκριση πονά περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε και δεν βοηθά κανένα παιδί να νιώσει δυνατό.
Μην κάνετε ανάκριση μετά από κάθε εξέταση. Το πρώτο που χρειάζεται είναι αποφόρτιση, όχι απολογισμός.
Μη φοβάστε να μιλήσετε για συναισθήματα. Ρωτήστε πώς είναι πραγματικά, όχι μόνο πώς πάει το διάβασμα.
Και μην ξεχνάτε να αναπνέετε κι εσείς. Κυριολεκτικά. Κάθε μέρα. Πριν μπείτε στο δωμάτιό του, πριν πείτε κάτι από αγωνία, πριν μεταφέρετε το δικό σας άγχος μέσα στο σπίτι. Μερικές βαθιές ανάσες μπορούν να αλλάξουν τον τόνο ολόκληρης της οικογένειας.
Το πιο σημαντικό μήνυμα που χρειάζεται να ακούσει ένα παιδί
Ίσως τελικά αυτό που χρειάζεται περισσότερο να ακούσει ένα παιδί αυτή την περίοδο είναι απλό: «Είμαι περήφανος για εσένα. Και σήμερα και χθες και αύριο». «Το τι θα γίνει με τις Πανελλήνιες δεν θα σε ορίσει». «Ό,τι κι αν γίνει, θα βρεις τον δρόμο σου. Και εγώ θα είμαι εκεί να το στηρίξω.»
Γιατί στο τέλος, αυτό που θα θυμάται δεν θα είναι μόνο τι έγραψε. Θα θυμάται πώς ένιωσε μέσα σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Αν ένιωσε φόβο ή αν ένιωσε πως είχε δίπλα του έναν άνθρωπο που το κράτησε όταν λύγιζε.
Το παιδί σας δεν χρειάζεται έναν ακόμη άνθρωπο να το πιέζει. Χρειάζεται έναν άνθρωπο που να του θυμίζει, κάθε μέρα ότι η ζωή είναι όμορφη και τη φτιάχνουμε εμείς όπως θέλουμε.
Οι Πανελλήνιες είναι λίγες μέρες. Το παιδί σας είναι μια ολόκληρη ζωή.
Αριάδνη.
